Herkes yanından geçip gitti – Bir kovboy durana ve hayatını sonsuza dek değiştirene kadar
GÜMÜŞ VADİSİ’NİN SESSİZLİĞİ
1. Bölüm: Sessizliğin Efendisi
Vahşi Batı hikayeleri genellikle gürültü hakkındadır. Tabanca atışlarının kulakları sağır eden gümbürtüsü, dört nala koşan atların toprağı döven nal sesleri, meyhane kavgalarının patırtısı ve zafer çığlıkları… Ancak orada gerçekten yaşamış olanlar bilir ki, Vahşi Batı’nın gerçek efendisi gürültü değil, sessizliktir.
Kar fırtınası dindikten sonra sonsuz düzlüklere çöken o acımasız, ağır sessizlik. Bu sessizlik huzurlu değildir; aksine, hüküm verir. 1885 kışında, Gümüş Vadisi’nde bu sessizlik her zamankinden daha ağırdı. Doğa, sanki insanın kendisinden çaldığı her şeyi geri almaya yemin etmiş gibiydi. Donma öyle derine işlemişti ki, kasabanın mezar kazıcıları bile toprağın sertliğine boyun eğip işi bırakmıştı. Geceler sonsuz birer karanlık kuyu, gündüzler ise gri ve umutsuz birer gölgeydi.
Bu dünyada zayıflık, affedilmez bir suçtu. Eğer tempoyu koruyamazsan, kendini savunamazsan ya da bir işe yaramazsan, dünya seni basitçe görmezden gelirdi. Fakat tarih kitapları, insan ruhunun doğanın acımasızlığına karşı baş kaldırdığı o gizli anları kaydetmeyi hep unutur. Bu başkaldırı kılıçla ya da tüfekle değil; bazen tek bir kararla, “başını çevirmeme” kararıyla gerçekleşir.
Bu hikaye, dünya için görünmez hale gelen küçük bir kız ve uzun zaman önce hissetmenin ne demek olduğunu unutmuş bir adam hakkındadır. İki yalnızlığın, ölümden bile güçlü bir bağla nasıl birleştiğinin kroniğidir.
2. Bölüm: Görünmez Çocuk
Yazın madencilerin ve tüccarların gürültülü pazarı olan Gümüş Vadisi, Aralık ortasında bir hayalet şehri andırıyordu. Ana caddenin çamuru, sarı bir kilitaş gibi donmuştu. Tekerlek izleri toprakta keskin oluklar açmış, bu oluklara toz karlar dolmuştu. Dükkanların vitrinlerini buz çiçekleri kaplamış, içerideki sıcaklığı dışarıda kalanlardan bir duvar gibi ayırmıştı.
Karışık ticaret dükkanının verandası altında, eski bir fıçıyla soğuk duvar arasındaki dar boşlukta küçük bir figür büzülmüştü. Anna henüz 12 yaşındaydı, ancak yaşadığı yoksunluk onu çok daha küçük ve kırılgan gösteriyordu. Bir zamanlar olgun buğday başakları kadar parlak olan sarı saçları, şimdi saman parçaları ve tozla karışmış, solgun bir hal almıştı. Anna artık ağlamıyordu; gözyaşları ya günler önce tükenmiş ya da ruhunun derinliklerinde donup kalmıştı.
Babası, Ekim ayında bir inşaat kazasında ölmüştü. Zayıf bünyeli annesi ise Kasım ayındaki verem salgınına dayanamamıştı. Anna yalnızdı. Başlangıçta kapıları çaldı, temizlik yapmayı, çamaşır yıkamayı, sadece sıcak bir kap yemek için her şeyi yapmayı teklif etti. Ama kış sertleştikçe insanların kalpleri de buz tutmuştu.
“Yerimiz yok,” dediler. “Çok küçüksün,” dediler. “En yakın yetimhaneye git,” diye akıl verdiler; o yetimhanenin 300 mil uzakta ve yolların kapalı olduğunu bilerek. Böylece Anna, herkesin gözü önünde görünmez oldu.
3. Bölüm: Dağ Adamının Gölgesi
O akşam soğuk, bıçak gibi kesiyordu. Kasabanın zengin bankacısı Bay Reed, kalın palto ve ipek eşarbıyla ofisinden çıktı. Çizmeleri tertemizdi. Dükkanın önünden geçerken gözü fıçının yanındaki paçavralara takıldı. Bir an duraksadı, evdeki sıcak yatağında uyuyan kızı aklına geldi. Ama dondurucu rüzgar yüzüne çarpınca rahatlık arzusu vicdanını susturdu. “Başka biri yardım eder,” diye düşündü. Bu cümle kasabanın mottosu olmuştu: Başka biri yardım eder.
Ardından kasabanın rahibi geçti. Koltuk altında İncil ile akşam duasına yetişmeye çalışıyordu. Kızı gördü ama o da acele ediyordu. “Tanrı bizi sınıyor,” diye mırıldandı, sorumluluğu ilahi bir sınavın üzerine atarak. Kızın ruhu için kısa bir dua etti ama bedeni için hiçbir şey yapmadı.
Anna’nın uzuvlarındaki his kaybolmaya başlamıştı. Önce parmakları uyuştu, sonra tuhaf ve baştan çıkarıcı bir uyku hali tüm vücudunu sardı. Rüzgarın uğultusunda annesinin fısıltısını duyar gibi oldu: “Gel yavrum, uzan ve dinlen.” Anna gözlerini kapattı. Şimdi uyursa bir daha asla uyanmayacağını biliyordu ve o an, bu durum bir felaket değil, bir kurtuluş gibi görünüyordu.
Tam o sırada, ağır at nalı sesleri sessizliği bozdu. Tek bir at, ağır ve vakur adımlarla yaklaşıyordu. Donmuş zeminde nalların çıkardığı şakırtı, bir çekicin örse vuruşu gibiydi. At tam Anna’nın önünde durdu.
Bu gelen James’ti. Vadinin en ucunda, vahşi doğanın bağrında yalnız yaşayan “Dağ Adamı”. Kimse nereden geldiğini bilmezdi. Yüzü güneş ve rüzgarın oyduğu derin çizgilerle kaplı, gözleri buz mavisi ve deliciydi. Kasabalılar ondan korkar, ruhsuz olduğunu söylerlerdi.
James aşağıya baktı. Acıma hissetmedi; acıma zayıfların lüksüydü. O, öfke hissetti. Bankacıya, rahibe, bir çocuğun böyle ölmesine izin veren tüm dünyaya karşı devasa bir öfke. Ve çok uzun zaman önce kalbinin derinliklerine gömdüğü bir şeyi hatırladı: Sorumluluk.
“Hey çocuk!” sesi iki granit bloğun birbirine sürtünmesi gibi pürüzlüydü. “Ayağa kalkabilir misin?”
Anna denedi ama bacakları artık ona ait değildi. Sadece hafif bir inilti çıkarabildi. James daha fazla beklemedi. Tek bir hareketle attan indi, kar çizmelerinin altında çıtırdadı. Kızı kucağına aldı. Anna, bu devasa adamın kendisini bir çuval gibi değil, her an kırılabilecek değerli bir elmas gibi nazikçe tutuşuna şaşırdı. James koyun postu paltosunu açtı ve kızı göğsüne yaslayıp sardı. Tütün, deri ve yaşam kokusu Anna’nın burnuna doldu.
4. Bölüm: Ahşap Evdeki Sessiz Savaş
Çiftliğe giden yol zifiri karanlıkta iki saat sürdü. James, göğsündeki küçük vücudun titremesinin durduğunu hissedince endişelendi. “Uyuma!” diye uyardı sertçe. “Bana bir şeyler anlat, uyanık kal!” Anna cevap veremiyordu. Bu yüzden James konuşmaya başladı. Hayatı boyunca kimseye anlatmadığı şeylerden bahsetti; yıldızların dilinden, ormanın sırlarından…
Eve vardıklarında hemen ateşi yaktı. Kuru çam odunlarının çıtırtısı odayı ısıtırken, James sabah pişirdiği fasulye çorbasını ısıttı. Anna’ya ilk kaşığı uzattığında, kızın gözlerindeki korku ve minnet karışımı ifadeyi gördü. “Ye,” dedi James, göz temasından kaçarak. “Güçlenmen lazım.”
İlk haftalar gergin bir sessizlikle geçti. Yalnızlığa aşık olan James, artık evde başka bir nefesi dinliyordu. Korkuya aşık olan Anna ise güvende olmayı öğrenmeye çalışıyordu. Bir gün Anna mutfakta bir teneke kupayı düşürdü. Ses sessizliği yırtınca kız aniden köşeye sindi, kollarını yüzüne siper etti. Tokat bekliyordu, hakaret bekliyordu.
James yerinden kalktı, kupayı aldı ve yavaşça masaya bıraktı. “Sadece bir kupa, Anna,” dedi. Bu, adını söylediği ilk seferdi. “Burada güvendesin. Kimse sana zarar vermeyecek.”
Anna’nın gözlerinden yaşlar boşaldı ve aniden adama sarıldı. James bir an donup kaldı. Yirmi yıl önce karısını ve oğlunu kaybettiğinden beri kimse ona dokunmamıştı. Kalbinin etrafındaki buz tabakası o an büyük bir gürültüyle çatladı.
O günden sonra James ona karda iz sürmeyi, ahşap oymayı, doğanın dilini öğretti. Anna ise ona yeniden gülümsemeyi ve hayatın sadece hayatta kalmaktan ibaret olmadığını hatırlattı. James kızı kurtardığını sanıyordu ama aslında kız onu kurtarıyordu.
5. Bölüm: Fırtına ve İhanet
Ocak ayının sonunda, tam mutluluk kapıyı çalmışken felaket geri döndü. Anna öksürmeye başladı. Eski hastalığı, başladığı işi bitirmek için pusuda beklemişti. Ateşi yükseldi, bilinci bulandı. İlaç şişeleri boştu ve dışarıda son on yılın en büyük fırtınası patlak vermişti.
James biliyordu; bu fırtınada kasabaya gitmek intihardı. Ama gitmezse Anna ölecekti. “Geri döneceğim, söz veriyorum,” diye fısıldadı kızın kulağına. Yanına tüfeğini ve ağır tabancasını aldı; kurtların fırtınada aşağı indiğini biliyordu.
Yolculuk bir işkenceydi. Atı Gölge, karın derinliğinde her adımda mücadele ediyordu. James’in kirpikleri birbirine donmuştu, yüzünü hissetmiyordu. Bir ara attan düştü ve karda öylece kaldı. Soğuk ona “Vazgeç,” diye fısıldıyordu. “Uyu ve her şey bitsin.” Ama Anna’nın zayıf eli aklına gelince rüzgara karşı bir feryat koparıp ayağa kalktı.
Kasaba eczacısı, kapıdan kardan bir dev girdiğinde neredeyse kalp krizi geçirecekti. İlacı aldıktan sonra eczacı uyardı: “Dönemezsin James, bu havada ölürsün!” James sadece kapıya yöneldi: “Burada kalmak zaten ölmek demek.”
Dönüş yolunda halüsinasyonlar gördü ama durmadı. Çiftliğe vardığında gördüğü manzara kalbini durdurdu: Üç kurt evi kuşatmıştı. Bir tanesi kapıyı parçalamaya başlamıştı bile. James tüfeğini doğrulttu ve tetiği çekti. Silahın sesi fırtınayı bastırdı.
İçeri daldığında Anna’yı odanın ortasında, James’in ona bıraktığı tabancayı iki eliyle kapıya doğrultmuş şekilde buldu. Titriyordu ama bırakmamıştı. James’i görünce silah elinden düştü. “Geri döndün,” dedi fısıltıyla. James kızı kucağına aldı: “Seni asla bırakmayacağım.”
6. Bölüm: Gümüş Vadisi’nin Utancı
Nisan ayında karlar eridiğinde, doğa yeniden canlandı. Ama en büyük değişim Gümüş Vadisi’nin insanlarında olacaktı. Bir Pazar sabahı, kilise çıkışında herkes durdu. James, kasaba meydanına atını sürerek girdi.
Ama o eski kasvetli adam değildi. Üstü başı temizdi, sakalı düzeltilmişti. Önünde ise muhteşem mavi bir elbise giymiş, saçlarında sarı kurdeleler uçuşan Anna oturuyordu. Bankacı Reed durdu, ağzındaki puroyu düşürdü. Rahip dua etmeyi bıraktı.
Meydandaki sessizlik bu sefer acımasız değil, utanç doluydu. Herkes ellerinin arasından kayıp gitmesine izin verdikleri o “görünmez” mucizeyi görüyordu. James dükkanın önünde durdu, Anna’yı attan indirdi ve elinden tuttu. İçeri girdiler.
James tezgaha gümüş bir para bıraktı ve yüksek sesle konuştu: “Kızım için en güzel saç kurdelesini istiyorum. Herkes duysun; kızım için.”
Kasabalılar o gün bir şeyi anladı: Sevgi süslü vaazlarda ya da pahalı paltolarda değil, en karanlık fırtınada bir eli bırakmamaktaydı. James ve Anna atlarına binip vadinin derinliklerine, kendi yuvalarına dönerken, Vahşi Batı’nın o eski sessizliği bu sefer bir huzur şarkısı gibi arkalarından esiyordu.
Vazgeçmeyen biri olduğu sürece, kış ne kadar sert olursa olsun, bahar her zaman kapıdaydı.
