Oğlu, annesinin fakir olduğu için onu terk etti… annesinin ileride milyoner olacağını bilmeden.

Toprağın Sessiz Mirası

Bölüm 1: Gazete Kâğıdına Sarılı Umut

Doña Rosa, mutfağın loş ışığında son mısır koçanlarını gazete kâğıdına sarmayı bitirdiğinde parmakları sızlıyordu. Tırnaklarının altına sinmiş toprak, yılların emeğini taşıyan bir mühür gibiydi. Bu koçanlar, hasadın en iyileriydi; her zaman Miguel için ayırdıkları. Ne zaman şehirdeki oğluna bir şey gönderecek olsa, Rosa aynı titizlikle seçerdi: en dolgunu, en tazesini, en düzgün sarılmış olanı.

Torbayı kapatırken içinden “Yarın gönderirim” diye geçirdi. Yarın… Bu kelimeyi son zamanlarda çok söylüyordu. Yarın borçlar hafifler, yarın yağmur gelir, yarın Miguel’in sesi telefonda daha sıcak çıkar. Yavaşça doğruldu; beli, yılların sabah karanlıklarında tarlaya eğilmenin hatırasını taşıyordu. Pencerenin yanındaki cam kavanozu açtı. Madeni paraları saydı. Çıkan ses, mutfakta yankılanan küçük bir çınlamaydı.

“Henüz yetmedi,” diye mırıldandı. “Miguel’in bir gün ihtiyacı olur.”

Altı saatlik otobüs yolculuğunun ağırlığını daha yola çıkmadan omuzlarında hissetti. Bir elinde mısır torbası, diğerinde toprağın tapuları… Babasından kalan o sararmış kâğıtlar, elli yıldır çekmecelerde uyuyan bir sırdı. Rosa için o tapular, satılacak bir kâğıt değil, çalışılmış bir ömür demekti.

Bölüm 2: Şehrin Soğuk Gölgesi

Otobüs şehre vardığında Rosa’nın ayakları, kaldırıma iner inmez çamura bulandı. Miguel, apartmanın önünde bekliyordu. Elindeki telefonun ekranı yüzüne soğuk bir ışık düşürüyordu. Rosa’yı görünce gülümsedi ama gülümseme, dudaklarından ileri gidemedi.

“Yukarı çıkmayalım anne,” dedi aceleyle. “Lorena dinleniyor.”

Rosa, hasadın donla nasıl yerle bir olduğunu anlattı. Borçları, kuruyan toprağı… Miguel, saatine baktı. Bir, iki, üç kez. Cümleler yarıda kaldı.

“Anne, sen her zaman toparlarsın,” dedi. “Güçlüsün. Çiftlik senin işin.”

Cebinden bir banknot ve bir dönüş bileti çıkardı. Sarı bir kâğıt. İki yüz peso. Bir otobüs bileti.

“Birkaç gün kalamaz mıyım?” diye sordu Rosa. Sesinde bir çocuğun kapı aralığında bekleyen tedirginliği vardı.

Miguel, ellerini kokladı konuşurken. Toprak kokusu, çiftlik kokusu… Unutmak istediği her şey. “Kayınpederim yemeğe geliyor,” dedi. “Sonra ararım.”

Aramadı.

Araba uzaklaştı. Rosa, kaldırımda tek başına kaldı. Elindeki bilet, soğuk bir mendil gibi avucunu üşütüyordu.

Bölüm 3: Boş Torba, Dolu Sessizlik

Terminalde, çantasından mendil ararken sarı bir zarf düştü. Tapular. Eğilip aldı, bakmadan önlüğünün cebine koydu. O an tek isteği eve dönmekti. Otobüste, torbayı göğsüne bastırarak cam kenarına oturdu. Yanındaki kadın mısırları gördü.

“Elotes mi?”

“Evet.”

“Bana verin, bozulur.”

Rosa torbayı uzattı. Kadın teşekkür etti. Rosa camdan dışarı baktı. Cevap vermedi.

Gece yarısı köye vardığında terminal kapalıydı. Toprak yolda yürüdü. Kapı aralıktı; rüzgâr içeri dolmuş, yağmur zemini ıslatmıştı. Kavanoz, pencerenin yanında duruyordu. Paralar hâlâ oradaydı.

“Bir gün Miguel’e lazım olur,” dedi yine.

O gece, rüzgâr tapularla tıkanmış camdan ıslık gibi geçti.

Bölüm 4: Hatıraların Yükü

Sabah güneşiyle uyandı Rosa. Tarlaya çıktı. Toprak çatlamıştı. Avucuna bir tutam aldı, parmaklarının arasından akıttı. “Şimdi ne yapacağım?” diye sordu rüzgâra.

Kasabaya yürüdü. Don Carmelo’nun dükkânında fiili borç birikmişti. Bir kilo fasulye için depoyu temizledi. Dizlerinin üstünde, tozun içinde çalışırken Doña Esperanza’nın sesi duyuldu:

“Bu Miguel’in annesi değil mi? Şehirde yaşayan?”

Rosa başını eğdi. Ellerini durdurmadı.

Bölüm 5: Şehirde Çatlaklar

O gün şehirde Miguel’in dünyası da çatlamaya başladı. Kayınpederinin masasında hesaplar açıldı. “Beni aptal yerine koyma,” dedi sert bir ses. Harcamalar, yalanlar, ertelenmiş sözler… Telefon çaldı, Lorena yeni bir araba konuştu. Miguel, nefes alamadı.

Aynı gece Rosa’ya bir zarf geldi: Vergi borcu. Otuz gün. Aksi hâlde haciz.

Bölüm 6: Son Keçi

Rosa, kapı kapı dolaştı. Kimsenin verecek fazlası yoktu. Sonunda tek keçisini pazara götürdü. Değerini bilen çıkmadı. Pazarlıklar, küçümseyen bakışlar… Güneş tepedeydi. Rosa bir bankta oturdu, “Artık buna da yaramıyorum,” diye mırıldandı.

Tam o sırada temiz ayakkabılı, not defterli bir adam yaklaştı.

“Doña Rosa?”

Bölüm 7: Taşların Altındaki Işık

Arturo Méndez, jeologdu. Topraktan, minerallerden söz etti. Rosa anlamadı. Kartviziti cebine koydu. O gün eve döndü, keçiyi satmadı. Tapularla kartvizit yan yana durdu. İki kâğıt, iki kader.

Ertesi gün belediyede haciz sözü tekrarlandı. Dışarıda Méndez bekliyordu.

“Borcu bugün kapatayım,” dedi. “Toprağa bakayım.”

Rosa düşündü. Rüzgâr esti. “Tamam,” dedi. “Ama kandırırsan kovarım.”

Bölüm 8: Milyonların Sessizliği

Üç gün sonra Méndez, kalın bir dosyayla geldi. “Toprağınızda lityum var,” dedi. “Büyük bir yatak.”

Rosa güldü. İnanmadı. Ama rakamlar… Sıfırlar… Noterde imzalar atıldı. Borç kapandı. Ev onun kaldı. Aylık ödeme başlayacaktı.

Kasaba fısıldadı.

Bölüm 9: Şehrin Yıkılışı

Haber şehirde patladı. Miguel’in dünyası çöktü. İş, evlilik, itibar… Hepsi gitti. Otobüse bindi. Altı saatlik yol. Annesinin kapısında durdu.

“Anne.”

Rosa baktı. Şaşırmadı.

“Otursam?”

“Banka senin.”

Özürler, itiraflar… Rosa dinledi. Sonra yavaşça konuştu:

“Seni çoktan affettim. Ama kapıyı yeniden açmak başka bir şey.”

Kapı kapandı. Miguel dışarıda kaldı.

Bölüm 10: Tamamlanmış Bir Hayat

Aylar geçti. Makinalar uzakta çalıştı. Rosa sabah kahvesini verandada içti. Komşular meyve getirdi, dükkâncı özür diledi. Rosa hepsini sessizlikle karşıladı.

Mezarlığa gitti. Babasının taşına çiçek bıraktı.

“Değerini sen biliyordun,” dedi.

Şehirde Miguel, küçük bir odada bir fotoğrafla baş başa kaldı. Fotoğrafta Rosa yoktu.

Rosa, cam kavanozu sandığa kaldırdı. Artık gerek yoktu. Güneş batarken, toprak aynıydı. Değişen, insanların bakışıydı.

Rosa, verandada oturdu. Yalnızdı ama eksik değildi.

Bazen hayat geç öğretir. Ama öğrettiğinde, insanın omuzlarından bir ömür iner.